Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα.

Έχει τονιστεί πολλάκις η αναποτελεσματικότητα των προτεινόμενων συνταγών του ΔΝΤ, κατά κοινή ομολογία σε όποια χώρα επισκέπτεται το ταμείο τα κάνει μαντάρα. Όντως, σφιχτή δημοσιονομική και νομισματική πολιτική σε χώρες που βρίσκονται σε ύφεση, φαντάζει παραλογισμός. Ουσιαστικά πρόκειται για την ίδια δέσμη εξαιρετικά αποτυχημένων πολιτικών που εφάρμοσε ο Herbert Hoover το 1929, υποβοηθώντας τη χώρα του και την παγκόσμια οικονομία στο να βυθιστούν στη μεγαλύτερη ύφεση όλων των εποχών.


Τι μπορεί να υποθέσει λοιπόν κανείς; Ηλιθιότητα νεοφιλελεύθερων δογματικών οικονομολόγων που αρνούνται να δεχθούν ότι οι θεωρίες τους και η πραγματικότητα είναι τσακωμένες ή φαυλότητα απατεώνων που εξυπηρετούν συμφέροντα τρίτων και διόλου δε νοιάζονται για τη δυστυχία των λαών;

Και αν ισχύει οτιδήποτε από τα δύο, γιατί τα έθνη συνεχίζουν να προσκαλούν τους εν λόγω ειδήμονες; Αν είναι διαλυθείς στα εξ ων συνετέθη, γιατί χρειάζεσαι τη βοήθεια κάποιου τρίτου; Να σε σπρώξει στο γκρεμό, επειδή εσύ φοβάσαι να πέσεις μόνος σου;

Κάπου εδώ δίνω το λόγο στον Paul Krugman παραθέτοντας ορισμένα αποσπάσματα από το βιβλίο του “The Return of Depression Economics”, σημειώνοντας ότι τα κείμενα που ακολουθούν αναφέρονται στην κρίση της Βραζιλίας που έλαβε χώρα το 1998:

So what did the program—intended, remember, for a country with a slowing economy and no inflation to speak of—involve? Higher taxes, reduced government spending, and a continuation of extremely high interest rates. In other words, the Brazilian government implemented extremely tight monetary and fiscal policies, which guaranteed that the country would experience a nasty recession in 1999.

Σίγουρος δρόμος λοιπόν για …nasty recession.

Why, sixty years after Keynes, would anybody think that it was a good idea to break so profoundly with the Keynesian compact? The answer lay in the perceived need to win market confidence at all costs. Investors believed that Brazil would have a disastrous crisis unless the deficit was quickly reduced, and they were surely right, because they themselves would generate that crisis. (And indeed they did, in January 1999.)

Εδώ είμαστε λοιπόν…η οικονομία ενδεχομένως να χρειάζεται το Κεϋνσιανο φάρμακο. Όμως οι αγορές έχουν διαφορετική άποψη …..

The point is that because speculative attacks can be selfjustifying, following an economic policy that makes sense in terms of the fundamentals is not enough to assure market confidence. In fact, the need to win that confidence can actually prevent a country from following otherwise sensible policies and force it to follow policies that would normally seem perverse.

Εδώ είμαστε λοιπόν…υπάρχουν λοιπόν “sensible policies” στη φαρέτρα μας, όμως όταν έχεις χάσει την αξιοπιστία σου, τότε απλώς δεν μπορείς να τις εφαρμόσεις.

The overriding objective of policy must therefore be to mollify market sentiment. But because crises can be selffulfilling, sound economic policy is not sufficient to gain market confidence—one must cater to the perceptions, the prejudices, the whims of the market. Or, rather, one must cater to what one hopes will be the perceptions of the market.

Και έτσι λοιπόν απλή, παραδοσιακή, υγιής μακροοικονομική πολιτική που μαθαίνουν οι φοιτητές στα πανεπιστήμια απλώς πετιέται στα σκουπίδια….

And that is how the Keynesian compact got broken: international economic policy ended up having very little to do with economics. It became an exercise in amateur psychology, in which the IMF and the Treasury Department tried to persuade countries to do things they hoped would be perceived by the market as favorable. No wonder the economics textbooks went right out the window as soon as the crisis hit.

Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα δηλαδή...

Joseph Nye on global power shifts | Video on TED.com

Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ομιλιά ενός ιστορικού και διπλωμάτη αναφορικά με τις μεταβολές που διαδραματίζονται στην παγκόσμια σκακιέρα. Μην είστε φυγόπονοι, παρακολουθείστε μέχρι τέλους!

Joseph Nye on global power shifts Video on TED.com

Ήρθαν για να μείνουν.

Πλέον στους οικονομικούς κύκλους θεωρείτε όλο και πιο πιθανή η επιμήκυνση του χρέους ως πιθανή λύση της δημοσιονομικής κρίσης. Με απλά λόγια αυτό σημαίνει ότι οι πιστωτές δεν θα χάσουν τα χρήματα τους, απλώς θα τα πάρουν σε μεγαλύτερο εύρος χρόνου. Από την άλλη διαβάζω στον τύπο για το περιβοήτο "σπίτι του ΔΝΤ". Μια μεσοαστική μεζονέτα με θέα την Ακρόπολη υποτίθεται (εγώ κάτι κεραίες και μπουγάδες βλέπω στις φωτογραφίες) για την οποία κάποιο κοροϊδο (ποιό άραγε;) θα πληρώνει ενοίκιο 9.100 ευρώ (το μήνα όχι το χρόνο)! Δεν ξέρω αν το να έχεις γείτονα τον Άκη δικαιολογεί τέτοιο premium στην τιμή του ενοικίου, αλλά όμως εγώ στη θέση τους θα απαιτούσα ελικοδρόμιο στην ταράτσα, διότι η διεύθυνση δεν κρατήθηκε μυστική και δεν είναι δα και οι πιο δημοφιλείς άνθρωποι στη χώρα...

Το ανησυχητικό όμως είναι άλλο. Διαβάζω στο άρθρο ότι το μισθωτήριο έχει διάρκεια τρία χρόνια με δυνατότητα επέκτασης άλλα δύο!!!

Το πιάσατε το υποννοούμενο έτσι;
Επιμήκυνση όχι μόνο του χρέους λοιπόν, αλλά και του...πέους.

Μαύρο και μακρύ σαν καλιακούδα...αγαπητοί μου, διότι αυτή η εξέλιξη μάλλον είναι καλή για το χρηματοπιστωτικό σύστημα (δεν θα γράψουν οι τράπεζες κεφαλαιακές ζημιές από τα ομόλογα -να θυμήσω ότι η Εθνική έχει καμιά 20 δις από δαύτα), όχι όμως για εμάς του υπόλοιπους αφού νομοτελειακά κάποιος θα πρέπει να πληρώσει τη νύφη.

Τα καλά νέα είναι λοιπόν ότι δεν κινδυνεύουν οι καταθέσεις μας, τα κακά νέα είναι ότι σε λίγο δεν θα έχουμε καταθέσεις (οπότε δεν θα μας νοιάζει  αν κινδυνεύουν).

Ερώτηση για τσακάλια: Ποιος είναι ο μοναδικός Έλληνας που χαίρεται από αυτή την εξέλιξη;

Διαφορετικοί σκοποί, ίδια μέσα. Είναι εφικτό;

Θεωρητικά και ιδεατά ο στόχος του κράτους είναι η βελτιώση της κοινωνικής ευημερίας. Υπάρχουν φυσικά πολλοί που πιστεύουν ότι το κράτος υπάρχει για να εξυπηρετεί το ίδιο το κράτος και όχι το κοινωνικό σύνολο. Αλλά ας υποθέσουμε για χάρη της συζήτησης ότι ισχύει το πρώτο. Από την άλλη ένας οργανισμός όπως το Δ.Ν.Τ δεν είναι δυνατόν να έχει ως προτεραιότητα την κοινωνική ευημερία της χώρας. Από κι ως που; Στόχος του είναι η προστασία των πιστωτών. Και εδώ πάλι μπορεί να υπάρξουν διχογνωμίες, αλλά πάλι ας υποθέσουμε ότι έτσι είναι.


Διαφορετικοί στόχοι λοιπόν συνεπάγεται και διαφορετικές στρατηγικές για την επίτευξη τους. Υπάρχει όμως η πιθανότητα να συμπίπτουν δύο στρατηγικές. Δηλαδή, να ικανοποιούν ταυτόχρονα και τις δύο διαφορετικές επιδιώξεις των οργανισμών;

Ανέκαθεν είχα μια συμπάθεια στα διαγράμματα του Venn. Και αυτό διότι σου δίνουν τη δυνατότητα να απεικονίσεις με λιτό και ξεκάθαρο τρόπο πιθανές λογικές σχέσεις ανάμεσα σε σύνολα πραγμάτων. Για να δούμε ένα τέτοιο απλό διάγραμμα:

Το σύνολο Α περιέχει μέτρα που στοχεύουν στην προστασία των πιστωτών. Το δε σύνολο Β μέτρα που μπορούν να επιφέρουν κοινωνική ευημερία. Το πράσινο τμήμα είναι η λεγόμενη τόμη των δύο συνόλων: Α∩Β, όπως αλλιως συμβολίζεται η τομή στην αλγεβρική γλώσσα.

Δυο πιθανότητες υπάρχουν, είτε η τομή ισούται με το κενό (δηλαδή τα δύο σύνολα (Α και Β) δεν επικαλύπτονται) είτε επικαλύπτονται (δηλαδή η τομή περιέχει "κάτι"). Αν επικαλύπτονται σημαίνει ότι υπάρχουν οικονομικές πολιτικές που ταυτόχρονα είναι συμβατές και με τους δύο σκοπούς. Μια λογική κυβέρνηση θα επιδίωκε να εφαρμόσει και να επεκτείνει το πράσινο εμβαδό, ενώ αντίθετα θα πρόβαλλε σθεναρή αντίσταση σε οποιοδήποτε μέτρο ανήκει στο σύνολο Α αλλά όχι στο Β (στη γλώσσα της άλγεβρας ένα τέτοιο μέτρο μεταφράζεται ως Α∩Β').

Επειδή βλέπω το Δ.Ν.Τ να παραμένει στη χώρα και επειδή δεν βλέπω και κανένα να βγαίνει στους δρόμους και να απαιτεί την εκπαραθύρωση του ταμείου (και εμένα αυτό μου λέει πολλά σε μια δημοκρατία), θα πρότεινα η κυβέρνηση να φερθεί πραγματιστικά, ήτοι να εξετάσει σε τι πρέπει να συναινέσει και τι να παρεμποδίσει.

Θα ακούσω με ενδιαφέρον την ειλικρινή σας γνώμη πάνω στο ζήτημα. Δίχως λεονταρισμούς του τύπου να ρίξουμε σφαλιάρες στον Τόμσεν. Τα είπαμε, από τσάμπα μάγκες χορτάσαμε. Πρακτικά, τι μας συμφέρει να πράξουμε.

Η προσωπική μου άποψη είναι ότι το πράσινο υποσύνολο δεν είναι το κενό. Για παράδειγμα:

Άνοιγμα κλειστών επαγγελμάτων Є Α∩Β

Αύξηση της φορολογίας Є Α'∩Β

Κυνήγι της φοροδιαφυγής Є Α∩Β

Ξεφόρτωμα οργανισμών τύπου Αγρογής Є Α∩Β

Περικοπές σε χαμηλοσυνταξιούχους Є Α∩Β'

και ούτω καθεξής...

Λεονταρισμοί.

Στα καφενεία, στα blogs, στα fora είμαστε όλοι μάγκες. Τώρα πως γίνεται μια χώρα η οποία απαρτίζεται από μάγκες να την κυβερνούν δάγκες..εσείς να μου πείτε. Διότι, αν μη τι άλλο είναι λογικό: οι μάγκες να ψηφίζουν μάγκες. Πως το είχε πει ο Ταμερλάνος; "Κάθε λαός έχει τους ηγέτες που του αξίζουν".

Διαβάζω λοιπόν τον ένα να γράφει: να αρχίσουμε στις σφαλιάρες τον Τόμσεν (μάλιστα μπορούμε να επιστρατεύσουμε την Αθήνη για αυτό το εγχείρημα που έχει και πρότερη εμπειρία), άλλος λέει να το γυρίσουμε σε δραχμούλες να μην έχουμε κανένα βρωμιάρη ανάγκη, ένας τρίτος πιο ψαγμένος λέει το Αιγαίο είναι τίγκα στο πετρέλαιο, να το εξορύξουμε και λύσαμε όλα μας τα προβλήματα (βρε καψερέ, εδώ αιολικά πάρκα πήγανε να φτιάξουν στα νησιά και έγινε το έλα να δεις και εσύ μου λες να φτιάξεις πετρελαιοπηγές και πετρελαιοφόρα να περνάνε ανοιχτά της Ψαρούς;). Άλλοι τα έχουν πάρει με τις τράπεζες, δεν έπρεπε λέει να τους "χαρίσουν" λεφτά. Να πάνε να απαυτωθούν οι βρωμοτραπεζίτες. Βρε μαζί σου, αλλά αν κινδύνευαν οι καταθέσεις σου, θα ήσουν ο πρώτος που θα κλαιγόταν. Λέω ψέμματα;


Η όλη υπόθεση μου θυμίζει την περίοδο των Ιμίων που όλοι ωρυόντουσαν για τη δειλία εκείνου του Σημιτάκου που ξεφτίλισε τη χώρα. Μωρε δίκιο είχαν, αλλά όταν έρχεται η ώρα να πάνε στρατό, λυτούς και δεμένους επιστρατεύουν όχι για να μην πάνε παραμεθώριο, αλλά ούτε καν να κρατήσουν το όπλο (είναι αλλεργικοί στο μπαρούτι). Έχεις τ'αρχίδια να πας να σκοτωθείς σε ένα πόλεμο; Αν ναι, έχει καλώς. Αν όχι, πες ευχαριστώ στο Σημιτάκο που σε γλίτωσε και άφησε στην άκρη τους τσαμπουκάδες. Απλά πράγματα.

Καλή λοιπόν η μαγκιά, αλλά ο αληθινός μάγκας είναι αυτός που στηρίζει τα λεγόμενα του με πράξεις και είναι έτοιμος να υποστεί το οποιοδήποτε κόστος και την οποιαδήποτε θυσία προκείμενου να αποδείξει έμπρακτα ότι είναι μάγκας και όχι δάγκας. Σαν τον James Dean στο "Επαναστάτης δίχως αιτία" που πήγε να γκρεμοτσακιστεί με τη σεβρολέτα για να μην τον πουν "chicken".

Αν θέλουμε, διώχνουμε το ΔΝΤ αύριο το πρωί. Είναι τόσο απλό. Μαζευόμαστε 500.000-800.00 άτομα έξω από τη βουλή και απαιτούμε δημοψήφισμα. Οργανώνεται δε και μια Γενική Απεργία αλά Μαχάτμα Γκάντι όπου δεν θα κινείται ούτε σκύλος από άκρη σε άκρη της χώρας και τελείωσε η υπόθεση. Καμία κυβέρνηση δεν αντέχει στην λαϊκή βούληση, αρκεί όμως να είναι γνήσια, πηγαία βούληση όχι γιαλαντζί. Στο δε δημοψήφισμα στέλνουμε στο διαόλο το ΔΝΤ και τους καλοξυρισμένους τεχνοκράτες του και... τέλος καλό όλα καλά. Αλλά θέλουμε;

Δεν θα έβαζα το χέρι μου στη φωτιά.

Διότι πέρα από τους καφενειακούς λεονταρισμούς, όλοι τρέμουν ένα τέτοιο σενάριο, φοβούνται την επόμενη μέρα. Στο καφενείο λες ότι θέλεις, δίχως κόστος. Μπροστά στη κάλπη ενός δημοψηφίσματος θα σκεφθείς πιο πραγματιστικά. Ω, το αγέλαστο κρανίο της ανάγκης! "Έχω και κάτι καταθέσεις..τι θα γίνει αν..?" ή "Εντάξει, μας πετσόκοψαν τους μισθούς αλλά τουλάχιστον πληρωνόμαστε. Τι θα γίνει αν μας διαολοστείλουν επειδή δεν θα μπορούν να μας πληρώσουν ή αν μας πληρώνουν με εκατοσταχίλιαρα (δραχμές..);".

Ποτέ τους δε μας χώνεψαν...

Από το βιβλίο του Μ.Mazower "Η Αυτοκρατορία του Χίτλερ" με αντικείμενο τη ναζιστική κατοχή:

"Αξίζει στ'αλήθεια να κρατιούνται ζωντανοί με τρόφιμα των δυνάμεων του άξονα οι κάτοικοι των ελληνικών πόλεων, που αυτή τη στιγμή φαίνεται πως αποτελούνται από μεταπράτες, μαυραγορίτες, κλεπταποδόχους, κλέφτες και κοπανατζήδες;" ρωτούσε μια γερμανόφωνη εφημερίδα. "Να δούμε ως πότε θα μπορούν οι σκληρά αγωνιζόμενες δυνάμεις του άξονα να συνεχίσουν να θρέφουν ένα πληθυσμό εκατομμμυρίων αργόσχολων!"*

* V.Hionidou, Famine and Death in Occupied Greece, 1941-1944, (Cambridge 2006). Etmektsoglou, "Changes in the Civilian Economy", 199, 214.

Mα τι έχει πάθει αυτός;

Δεν ξέρω τι έχει πάθει ο χοντρός. Ίσως του έριξαν ορό της αλήθειας στη μπριζόλα. Όμως οι δηλώσεις του είναι ασυνήθιστα ειλικρινής. Θα σκεφθεί ο πονηρός... "δεν μπορεί, μάλλον εξυπηρετεί συγκεκριμένες σκοπιμότητες". Όχι, δεν το πιστεύω. Απλώς, αυτή η κοιλιά με πόδια λέει ότι του κατέβει στο μυαλό και ακριβώς επειδή είναι παχύδερμο (κυριολεκτικά και μεταφορικά) δεν τον νοιάζει που την επόμενη μέρα θα τον βρίζει όλος ο κόσμος (το 'χει συνηθίσει).

Σχολιάζω λοιπόν τις δηλώσεις του, ιεραρχώντας από την λιγότερο στην περισσότερο αληθινή.

Βόμβα Νο.1: "Μαζί τα φάγαμε, αφού σας διορίζαμε".

Καταρχήν, η χρήση του πρώτου πληθυντικού δείχνει συνενοχή. Λογικά θα έπρεπε να ντρεπόταν για αυτό. Αλλά στα αρχίδια του, είπαμε είναι παχύδερμο. Κατά δεύτερον, η πρόταση παρόλο που δεν είναι ολότελα αληθής, περιέχει σπέρματα αλήθειας. Διότι τρεις είναι οι πηγές της δημοσιονομικής κατάντιας της χώρας:
α) Κρατικοδιαίτοι επιχειρηματίες (έλληνες και ξένοι) που τόσα χρόνια άρμεγαν το ελληνικό δημόσιο.
β) Διεφθαρμένοι δημόσιοι υπάλληλοι.
γ) Αθροές και δίχως λογική προσλήψεις.

Γράφτηκε ότι δεν είναι δυνατόν να ρίχνουμε ευθύνες στον απλό κόσμο. Τι φταίει ο λαός και τα τοιαύτα. Λάθος μεγάλο. Μην χαϊδεύετε τον λαό. Πολιτικοί της καρπαζιάς, δίχως λαό της καρπαζιάς δεν γίνεται. Ο μέσος κομματικός ψηφοφόρος έχει ευθύνη. Αφού  τοσα χρόνια τους στήριζε και επωφελήθηκε από αυτούς. Άλλωστε, αν δεν έχει ευθύνη τότε δεν έχει νοήμα η δημοκρατία. Ποιος ο λόγος να ψηφίζουμε αν δεν φέρουμε καμία ευθύνη για το αντίκτυπο της ψήφου μας;

Βόμβα Νο.2:  Τα 2/3 των δημοσιών υπαλλήλων είναι άχρηστοι.

Και γιατί τους διόριζες ρε μακάκα τότε; Που κουτσοί, στραβοί ...όλοι στον Άγιο Παντελεήμονα (στο δημόσιο δηλαδή). Πως είναι δυνατόν να λειτουργήσει το κράτος αποτελεσματικά;  Παρόλαυτα και ξεχνώντας ποιος εκστόμισε τη δήλωση αυτή...πρέπει να ομολογήσουμε ότι είναι απόλυτα αληθής. Μάλιστα, θα έλεγα ότι για δημόσιους υπάλληλους άνω των 40 ετών, το ποσοστό είναι ακόμα μεγαλύτερο. Λυπάμαι μοναχά το υπόλοιπο 1/3, που όχι μόνο έχει να υποστεί τα σκληρά μέτρα επί δικαίων και αδίκων της τροίκας, αλλά πρέπει να συνεργάζεται καθημερινά με όλους αυτούς τους κομματικούς κοπρίτες.

Βόμβα Νο.3. Η δήλωση του Σαμαρά ότι είναι δυνατόν να μηδενιστεί το έλλειμμα μέσα σε ένα χρόνο δίχως κοινωνικά επώδυνα μέτρα είναι η αρλούμπα της δεκαετίας.

Όχι μόνο της δεκαετίας, του εικοστού αιώνα θα έλεγα. Ανταγωνίζεται δε σε βλακεία και λαϊκισμό το απίστευτο  "Λεφτά υπάρχουν" του ΓΑΠ, τις 100.000 νέες προσλήψεις στο δημόσιο του Τσίπρα και τον ελάχιστο μισθό των 1300 ευρώ της Παπαρήγα. Μα πότε επιτέλους θα αποφασίσουν οι πολιτικοί της καρπαζιάς και της φάπας να σέβονται τη νοημοσύνη των πολιτών;  Μήπως είναι καιρός να τους αρχίσουμε στις ντομάτες και τα γιαούρτια;